رابطه حیاتی بین سلامت دهان و دندان و دیابت از زبان متخصصان

تصور کنید می‌خواید از غذای مورد علاقه‌تون لذت ببرید، اما یهو می‌بینید لثه‌هاتون درد می‌کنه، دهنتون خشک شده و جویدن براتون سخت و کلافه‌کننده است. برای کسایی که با دیابت زندگی می‌کنن، این ممکنه یه واقعیت روزمره باشه که خیلی وقت‌ها بهش توجهی نمی‌شه.

درمان و مراقبت‌های دیابت معمولاً روی قلب، پاها، چشم‌ها، کبد و کلیه‌ها تمرکز داره. اما دهان خیلی وقت‌ها نادیده گرفته می‌شه، در حالی که سلامت دهان و دندان هم روی دیابت اثر می‌ذاره و هم از اون اثر می‌گیره.

در حال حاضر از هر ۹ بزرگسال در دنیا، یک نفر دیابت داره و جالبه که از هر ۱۰ نفر، ۴ نفر اصلاً نمی‌دونن که به این بیماری مبتلا هستن. پیش‌بینی می‌شه تا سال ۲۰۵۰، از هر ۸ بزرگسال یک نفر (حدود ۸۵۳ میلیون نفر) درگیر دیابت بشه که این یعنی یه افزایش ۴۶ درصدی.

برای همین، درک این رابطه دوطرفه بین دیابت و سلامت دهان خیلی واجبه. موضوع اصلاً داشتن یه لبخند هالیوودی نیست؛ بلکه بحث اینه که کنترل دیابت به سلامت عمومی دهان کمک می‌کنه و سلامت دهان هم باعث بهتر شدن حال عمومی بدن می‌شه.

دیابت روی نحوه پردازش قند توی بدن اثر می‌ذاره. وقتی قند خون برای مدت طولانی بالا بمونه، به رگ‌های خونی و اعصاب آسیب می‌زنه، سرعت خوب شدن زخم‌ها رو کم می‌کنه و توانایی بدن برای مبارزه با عفونت رو ضعیف می‌کنه. دهان هم که پر از بافت‌های نرم و سخت و انواع باکتری‌هاست، توی این شرایط خیلی آسیب‌پذیر می‌شه.

مشکلات دهانی مرتبط با دیابت شامل این موارد می‌شه: خشکی دهان به خاطر کم شدن بزاق، ریسک بالای پوسیدگی دندان، بیماری لثه (که باعث التهاب و تحلیل استخوان دور دندان می‌شه)، عفونت‌های دهانی مثل برفک، زخم‌های دهان، سختی در استفاده از دندان مصنوعی، تغییر در چشایی و در نهایت، از دست دادن دندان. این مشکلات می‌تونن روی تغذیه، اعتمادبه‌نفس و حتی کنترل قند خون تاثیر منفی بذارن.

تحقیقات جدید نشون داده که رابطه مستقیمی بین دیابت نوع ۲ و پوسیدگی شدید دندان وجود داره. قند خون بالا در کنار تغییر در مقدار و کیفیت بزاق، باعث پیشرفت این پوسیدگی می‌شه. خیلیا از این رابطه بی‌خبرن و همین باعث می‌شه توی یه چرخه معیوب گیر بیفتن؛ در حالی که با افزایش آگاهی، می‌شه از خشکی دهان و پوسیدگی‌های بعدش جلوگیری کرد.

بیماری لثه و دیابت
احتمال ابتلای افراد دیابتی به بیماری‌های لثه خیلی بیشتره و این رابطه کاملاً دوطرفه‌ست. دیابت خطر بیماری لثه رو زیاد می‌کنه چون قند خون بالا باعث می‌شه قند توی بزاق هم زیاد بشه. باکتری‌های دهان از این قند تغذیه می‌کنن و اسیدی تولید می‌کنن که به لثه‌ها آسیب می‌زنه. وقتی لثه عفونت کنه، استخوان نگهدارنده دندان تحلیل میره و دندان‌ها لق می‌شن یا می‌افتن. نگه داشتن قند خون در محدوده نرمال و رعایت بهداشت دهان، این خطر رو به شدت کم می‌کنه.

خشکی دهان و پوسیدگی دندان
خشکی دهان یکی دیگه از مشکلات رایج دیابتی‌هاست. بزاق محافظ طبیعی دهانه؛ چون ذرات غذا رو می‌شوره، اسیدها رو خنثی می‌کنه و جلوی عفونت رو می‌گیره. بدون بزاق کافی، محیط دهان اسیدی می‌شه و دندان‌ها املاح معدنی‌شون رو از دست می‌دن که نتیجه‌ش می‌شه پوسیدگی. دندانپزشک‌ها می‌تونن با تجویز فلوراید یا دهان‌شویه‌های مخصوص به این افراد کمک کنن.

همچنین بزاق برای کسایی که دندان مصنوعی دارن خیلی حیاتیه، چون مثل یه ضربه‌گیر عمل می‌کنه و باعث فیکس شدن دندان می‌شه. وقتی دهان خشک باشه، دندان مصنوعی لثه رو می‌سابه و باعث زخم و عفونت‌هایی مثل برفک می‌شه. تمیز کردن روزانه دندان مصنوعی، درآوردن اون موقع خواب و چک‌آپ‌های منظم برای اطمینان از فیکس بودنش، می‌تونه خیلی به راحتی فرد کمک کنه.

در مورد ایمپلنت هم باید گفت که قبل از انجامش، حتماً باید دیابت تحت کنترل باشه. قند خون بالا سرعت جوش خوردن استخوان به ایمپلنت رو کم می‌کنه و خطر عفونت رو بالا می‌بره. برای موفقیت ایمپلنت، داشتن لثه‌های سالم و رعایت دقیق بهداشت دهان الزامیه.

در نهایت، مراقبت خوب از دهان باعث می‌شه راحت‌تر غذا بخورید، قند خونتون بهتر کنترل بشه و کیفیت زندگی‌تون بالاتر بره. با داشتن عادت‌های سالم روزانه و مراجعه منظم به دندانپزشک، می‌تونید به راحتی مشکلات دهانی ناشی از دیابت رو مدیریت کنید.

لينک منبع